Land Serwis

ŠKODA Agromobil - praprzodek Yeti

W 1958 roku czechosłowacka Komisja Transportu Ministerstwa Rolnictwa zleciła ŠKODZIE opracowanie małego pojazdu wielozadaniowego o podwyższonych parametrach terenowych.

Brak pojazdu 4x4 dawał się odczuwać nie tylko w czechosłowackim sektorze rolniczym czy leśnym, ale również w energetyce, geodezji czy też w miejscach, gdzie utwardzone drogi były dopiero pieśnią przyszłości. Prace przygotowawcze nabrały tempa u schyłku 1960 roku, gdy do listy potencjalnie zainteresowanych praktycznym wykorzystaniem pojazdu, dołączyło Ministerstwo Obrony.   

Skoda998W pierwszych tygodniach roku 1961 określono wymagane parametry przyszłej konstrukcji: maksymalną prostotę i niezawodność, ładowność ok. 900 kg, wytrzymałość w warunkach terenowych i, co najważniejsze, możliwie duży zakres unifikacji części i podzespołów z seryjnie wytwarzanym modelem Š1202 i właśnie opracowywanym Š1203.  Projekt nabierał kształtów w mateczniku marki - zakładach AZNP Mladá Boleslav, jednak na miejsce przyszłej produkcji wytypowano zakład zewnętrzny – znaną wszystkim miłośnikom motocykli – fabrykę ČZ Strakonice.

Trzy prototypy Š998 ukończono w rekordowym tempie – w marcu 1962 roku. Dwa z nich przekazano do Strakonic, w celu opracowania linii technologicznej, trzeci poddano wyczerpującym, 200-dniowym testom na łącznym dystansie 30 tysięcy kilometrów. Kolejne próby przeprowadziło wojsko na jednym z poligonów, konfrontując egzemplarz przedprodukcyjny z wykorzystywanym powszechnie GAZ-em 69. W międzyczasie, kod prototypu uzupełniono roboczym oznaczeniem Agromobil. Szerokiej opinii publicznej pojazd przedstawiono dopiero jesienią 1964 roku – i to jedynie na łamach jednego z magazynów popularnonaukowych.

Nadwozie projektu Š998 (wykorzystywano także kod Š997Z i nazwę Agromobil) o koncepcji trambusowej było możliwie uproszczone, otwarte, w razie potrzeby zakrywane brezentem. Podwozie, prócz niezależnego zawieszenia wszystkich kół, wyposażono w skrzynię redukcyjną, dołączany napęd osi przedniej oraz blokady obu mechanizmów różnicowych. Mimo szeregu dodatkowych podzespołów, przy wykorzystaniu pełnej ładowności, prześwit pojazdu wynosił nadal imponujące 230 mm. Nie zapomniano o składanych bądź wyjmowanych ławeczkach na bokach ładowni (zapewniających łącznie nawet 10 miejsc siedzących), opuszczanej ramie okiennej i końcówce odbioru mocy dla urządzeń dodatkowych.   

Oddzielne plandeki umożliwiały niezależne odkrycie kabiny kierowcy i przestrzeni ładunkowej, podobnie łatwo demontowało się drzwiczki boczne. Rustykalna konstrukcja zaskakiwała trakcją w terenie, uniwersalnością nadwozia i skutecznością zastosowanych rozwiązań. Z dość niejednoznacznych przyczyn, ta obiecująca konstrukcja pozostała ostatecznie w fazie prototypu.Skoda998_04 Nagłe wstrzymanie projektu nastąpiło w trakcie istotnie zaawansowanych prac przygotowujących produkcję seryjną i zarazem w trakcie rozmów handlowych (m.in. z NRD i Polską). Ostatecznie zbudowano trzy prototypy. Co prawda niektóre źródła wspominają o dwóch kolejnych – seria przedprodukcyjna, planowana na 20 egzemplarzy, która z pewnością nie została ukończona. Do dziś przetrwały dwa modele - jeden możemy zobaczyć w depozycie fabrycznego muzeum w Mladá Boleslav, kolejny - w Muzeum Techniki Wojskowej w Lešanach.  Ponadto, w roku 1965 dwa prototypy pojawiły się na planie sympatycznego musicalu "Kdyby tisíc klarinetů" („Gdyby tysiąc klarnetów”) z Karelem Gottem w jednej z ról.   

Przygotowana i całkiem bliska uruchomienia produkcja seryjna tego pojazdu była szacowana na około 5-8 tysięcy egzemplarzy rocznie, zarówno w odmianach cywilnych, jak i dla wojska. Wprowadzenie pojazdu do wyposażenia armii mogło mu wróżyć całkiem długi staż i systematyczną modernizację. Naprawdę zabrakło zupełnie niewiele, by wśród kolekcjonerskich pojazdów marki ŠKODA był dziś oryginalny reprezentant koncepcji napędu 4x4.
text: Tomasz Orlik / Skoda, fot. archiwum ŠKODY i Autora

Dane techniczne samochodu ŠKODA Agromobil, Typ 998 (oznaczany także 997Z), 1962:

silnik: rzędowy, czterocylindrowy, rozrząd OHV napędzany łańcuchem, chłodzony cieczą, umieszczony z przodu
napęd: kół tylnych, dołączany kół przednich (4x4), dwustopniowa skrzynia redukcyjna, blokady obu mechanizmów różnicowych
średnica cylindra: 72 mm, skok tłoka 75 mm, objętość skokowa 1221 ccm
zasilanie: pojedynczy gaźnik Jikov
moc maksymalna: 47KM przy 4500 obr./min
maksymalny moment obrotowy: 87 Nm/3000 obr./min
skrzynia przekładniowa: manualna, 4-stopniowa, z modelu Š1202
układ hamulcowy: hamulce bębnowe, w następstwie prób terenowych wzmocnione
zawieszenie: niezależne, tylne wahacze wleczone
ciekawostka: nawozie samonośne
wymiary nadwozia: długość 3540 mm, szerokość 1705 mm, wysokość 1940 mm (z plandeką) i 1410 mm (bez plandeki, ze złożoną ramą przednich okien),
rozstaw osi 1900 mm
masa własna: 930 kg
ładowność: 800 kg
ilość miejsc: do celebrity news 10, łącznie z kierowcą
wymiary przestrzeni ładunkowej: długość 1980 mm (przy 2 osobach), szerokość 1590 mm, wysokość pod plandeką 1240 mm
ogumienie: 6.00x16”, obręcze stalowe, bieżnik szosowy, brak w ówczesnym asortymencie przemysłu CSRS odpowiednich opon o profilu terenowym
ilość prędkość maksymalna: 89 km/h
średnie zużycie paliwa: około 10 l/100 km na drogach utwardzonych
liczba zbudowanych egzemplarzy: według różnych źródeł: 3 lub 5 

Skoda998_03

Poczytaj:

  • Skoda Kodiaq wygrywa na Polach Elizejskich
    Skoda Kodiaq wygrywa na Polach Elizejskich

    Po 21 dniach walki Christopher Froome świętował w niedzielę zwycięstwo w tegorocznym Tour de France, a Rafał Majka wygraną w klasyfikacji górali. Relację z ostatniego etapu warto było oglądać nie tylko ze względu na sukces Polaka, ale również po to, by zobaczyć pierwszy publiczny pokaz Skody Kodiaq. Zamaskowany kolorami czerwonym, szarym i czarnym, nowy, czeski SUV przejechał wokół Pól Elizejskich sześć okrążeń honorowych, jako pierwszy przekraczając linię mety. 

  • Wariant SVX, czyli off-roadowa przyszłość Land Rovera
    Wariant SVX, czyli off-roadowa przyszłość Land Rovera

    Land Rover od dłuższego już czasu szykuje rewolucję polegającą na całkowitej przebudowie swojej oferty modelowej, co oznaczać będzie m.in. koniec produkcji Defendera i Freelandera, w miejsce których pojawią się nowe modele samochodów. Dla nas najtrudniejsza do zaakceptowania jest rezygnacja z budowy Defa (jak już pisaliśmy, auto być może będzie cały czas montowane, ale tylko w Indiach; jego następca DC100 jest wciąż w fazie projektowej). Niewielkim pocieszeniem może być informacja, że niektóre z nowych modeli Land Rovera będzie można zakupić w off-roadowym wariancie SVX.

  • Powrót G-Force – nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło...
    Powrót G-Force – nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło...
    Niektóre teamy mają szczęście rywalizować jedynie w kurzu i błocie w najbardziej niedostępnych miejscach naszej planety, ale inne zmuszone są toczyć boje... w europejskich sądach. Jak zapewne zauważyliście, utytułowany zespół G-Force opuścił w tym roku już kilka rund Pucharu Świata FIA. Niestety nie z własnego wyboru...
  • Rolls-Royce SUV – arystokrata w terenie
    Rolls-Royce SUV – arystokrata w terenie

    Już niemal każdy szanujący się producent samochodów ma w swoim portfolio dużego SUV-a. Ostatni nadrabiają zaległości, pracując w pocie czoła nad projektami lub testując pierwsze modele koncepcyjne. „Terenowy” Bentley ćwiczy już za kołem podbiegunowym, niebawem (podobno) ma ruszyć produkcja Lamborghini Urusa, czas więc najwyższy, by nad swoją propozycją zastanowił się wreszcie szacowny Rolls-Royce.

  • Magister MITJET, czyli MGR Rally Team w nowym aucie
    Magister MITJET, czyli MGR Rally Team w nowym aucie
    Aktualny mistrz Polski RMPST w klasie TH Piotr Gadomski, znany wszystkim jako "Gibon", wraz z pilotem Tomaszem Widerą w przyszłym sezonie stanie do walki egzotycznym pojazdem Mitjet Offroad, którego twórcą jest znany w światku wyścigowym Jane Philipe Drayout.
  • ŠKODA Kodiaq - silna jak niedźwiedź
    ŠKODA Kodiaq - silna jak niedźwiedź

    Kodiaq - taką nazwę będzie nosił nowy duży SUV, który dołączy do oferty ŠKODY. Nawiązuje nią do niedźwiedzi Kodiak, żyjących na wyspie leżącej przy południowym wybrzeżu Alaski. Zapis nazwy zapożyczony został z języka miejscowej ludności Alutiiq. ŠKODA rozpocznie ofensywę w segmencie SUV wraz z premierą tego modelu w drugiej połowie bieżącego roku.