Land Serwis

Rosomak - ukraiński zwycięzca

Samochody budowane od podstaw zawsze budzą wiele emocji. Dla jednych są to idealne pojazdy, całkowicie przystosowane do jazdy w terenie, spełniające wszystkie potrzeby zarówno kierującego jak i pilota. A dla pozostałych są całkowitym zaprzeczeniem idei jazdy "samochodem". A jaki jest Rosomak – jedna z najlepszych terenówek na Ukrainie?

ZOBACZ TAKŻE: Spirit Of Adventure - Ukraine Trophy 2013

Zarówno dla zwolenników jak i przeciwników wszelkiego rodzaju zmot, gratów, złomków i tym podobnych cudów techniki, budowa pojazdu od postaw jest przede wszystkim próbą stawienia czoła prawom fizyki, sprawdzeniem nie tylko umiejętności załogi, ale również i konstruktorów takiej maszyny. Polskie prototypy są nam doskonale znane, niedziwne jest więc to, że już trochę bywamy znudzeni tego typu nowościami. W szczególności powtarzaniem tego samego schematu budowy. Dlatego może warto tym razem przenieść się o kilkaset kilometrów na wschód, by dowiedzieć się, kto tam wiedzie prym w rajdach przeprawowych. A nie jest dla nikogo tajemnicą, że najprostsze rozwiązania bywają najlepsze.

Geneza powstania
1400-kilogramowy Rosomak jest bardzo dobrze znany wszystkim fanom ukraińskich bezdroży. Jego projekt był całkowicie unikalny w tym kraju. Warto więc przyjrzeć mu się nieco bliżej, ponieważ podobnego sukcesu zza naszą wschodnią granicą jeszcze nikt nie powtórzył. To co wyróżnia go na pierwszy rzut oka, to nie tylko kolor, a i również niecodzienne umieszczenie silnika. Niecodzienne, bo w tylnej części pojazdu.

Pomysł jak i sam Rosomak zrodził się w centrum tuningowym BTR. Firma miała już na swoim koncie wiele sukcesów, dlatego budowa kolejnego prototypu stała się nowym wyzwaniem, a nie kopiowaniem projektów już istniejących. Nowatorskość rozwiązań na tamtejszym rynku sprawiła, że ten trophy-monster cieszy się na wschodzie dużym poważaniem.

Nadwozie:
Nadwozie zostało zbudowane na kształt kropli. Nie był to jedynie polot fantazji samych konstruktorów, ale również w takiej formie dostrzeżono i praktyczne korzyści. Dzięki tym kształtom Rosomak może osiągnąć maksymalną sztywność nadwozia, która jest niezwykle pożądana w pojazdach przeznaczonych do rajdów przeprawowych.

Szkielet jest konstrukcją przestrzenną, rurową, którą pokryto aluminiowymi płatami. Kolor nadwozia, na jaki zdecydował się konstruktor pojazdu, to jaskrawo zielony. Jak sam przyznaje, wybrał go przede wszystkim ze względów praktycznych – Rosomak jest dobrze widoczny zarówno na drodze jak i w terenie.

Zawieszenie:
Po długich i gorących sporach zdecydowano się na wykorzystanie części układu napędowego z dobrze znanego nam Pinzgauera. Mamy więc do czynienia z niezależnym zawieszeniem oraz dodatkowo ze zwolnicami. Klasyczne sprężyny śrubowe oraz amortyzatory teleskopowe z 2-osiowego Pinzgauera zostały zamienione na amortyzatory typu Airshock o skoku 10" amerykańskiej firmy ORI Strus. Jak podaje konstruktor, efektywny skok koła wynosi w tym przypadku 16".

Układ napędowy:
Auto napędza seryjny, 5-cylindrowy silnik Diesla produkcji Mercedesa o oznaczeniu OEM 605 i pojemności 2.5 l (podobny silnik mieliśmy okazję podziwiać u jednego z tegorocznych zwycięzców MT Series). Rosomak został stworzony przede wszystkim z myślą o rajdach przeprawowych. Dlatego o ile w Polsce prym wiodą silniki benzynowe, to na Ukrainie w większym poważaniu są samochody z silnikami wysokoprężnymi. Dużo wody, przepraw i krótkie szybkościówki – cechy charakterystyczne ukraińskich ekstremów – sprawiają, że moc nie jest najważniejsza. W ichniejszych rajdach nie liczą się cenne sekundy, ale sprawne dojechanie do mety po 6 dniach zmagań w najcięższym terenie. Dlatego moc Mercedesa OEM 605 starcza aż nadto (Rosomak jest zdolny rozwijać prędkość do 150 km/h). Oddzielną uwagę należy poświęcić umiejscowieniu silnika, który – jak już wspomnieliśmy – usytuowany został z tyłu. Dzięki temu udało się osiągnąć równy rozkład masy pomiędzy obiema osiami – praktycznie 50/50.

Do pary z silnikiem dołączono manualną 5-stopniową skrzynię biegów również od Mercedesa. Z kolei skrzynia redukcyjna pochodzi od Pinzgauera. Dyferencjały w Rosomaku są blokowane. A same blokady można włączać podczas jazdy.

Układ kierowniczy:
Układ kierowniczy, rodem zza wielkiej wody, również wart jest uwagi, gdyż jest on wyłącznie hydrauliczny (siłownik zamiast przekładni). W jego konstrukcji wykorzystano podzespoły znanej firmy PSC. Z punktu widzenia naszych, europejskich przepisów taki układ nie jest prawnie dozwolony w pojazdach szybkobieżnych.

Koła:
Rosomak podkuty został w skrajne opony Interco IROK w rozmiarze 39,5 cala z zębatym bieżnikiem. Na rajdach przeprawowych startuje w klasie TR3, którą w skrócie można określić jako "unlimited". Opony spoczywają na lekkich i wytrzymałych felgach z beadlockami Trail Ready, co umożliwia jazdę na niskim ciśnieniu, minimalizując ryzyko zsunięcia się opony.

Oświetlenie:

Z przodu na masce zainstalowano dwie ksenonowe lampy VisionX z rozproszoną wiązką światła. Po bokach na specjalnych wspornikach zamontowano dwa ksenonowe reflektory ze skupioną wiązką światła. Po pierwszym wyjeździe na rajd podjęto decyzję o uzupełnieniu dodatkowego oświetlenia w Rosomaku. I tak z przodu dodano również listwę LED.

Wyciągarki:
Użyto dwóch elektrycznych wyciągarek firmy ComeUp model Seal 9.5, 12V. Z polskiej perspektywy może wydawać się to nieco dziwne – stosunkowo umiarkowany uciąg i do tego z napędem elektrycznym. Jednak w przypadku naszych wschodnich sąsiadów jest to całkowicie normalne rozwiązanie. Pojazd jest konstruowany po to aby jeździć, a nie wisieć na linach podczas całego rajdu.

Projekt Rosomaka realizowany był od celeb news 3 lat. Do tej pory nikomu nie udało się powtórzyć podobnego sukcesu. Na najbardziej prestiżowych ukraińskich rajdach przeprawowych większość drużyn startujących tym monster-truckiem zajmuje miejsca na podium. "Większość" ponieważ w przeciągu tych kilku lat Rosomak zmienił już swojego właściciela. Sukces przyciąga...

Text i zdjęcia: Rostyslav Zhezhyk, Dorota Polak / bushtaxi.pl

Rosomak - ukraiński zwycięzca

Samochody budowane od podstaw zawsze budzą wiele emocji. Dla jednych są to idealne pojazdy, całkowicie przystosowane do jazdy w terenie, spełniające wszystkie potrzeby zarówno kierującego jak i pilota. A dla pozostałych są całkowitym zaprzeczeniem idei jazdy "samochodem". A jaki jest Rosomak – jedna z najlepszych terenówek na Ukrainie?

Zarówno dla zwolenników jak i przeciwników wszelkiego rodzaju zmot, gratów, złomków i tym podobnych cudów techniki, budowa pojazdu od postaw jest przede wszystkim próbą stawienia czoła prawom fizyki, sprawdzeniem nie tylko umiejętności załogi, ale również i konstruktorów takiej maszyny. Polskie prototypy są nam doskonale znane, niedziwne jest więc to, że już trochę bywamy znudzeni tego typu nowościami. W szczególności powtarzaniem tego samego schematu budowy. Dlatego może warto tym razem przenieść się o kilkaset kilometrów na wschód, by dowiedzieć się, kto tam wiedzie prym w rajdach przeprawowych. A nie jest dla nikogo tajemnicą, że najprostsze rozwiązania bywają najlepsze.

Geneza powstania

1400-kilogramowy Rosomak jest bardzo dobrze znany wszystkim fanom ukraińskich bezdroży. Jego projekt był całkowicie unikalny w tym kraju. Warto więc przyjrzeć mu się nieco bliżej, ponieważ podobnego sukcesu zza naszą wschodnią granicą jeszcze nikt nie powtórzył. To co wyróżnia go na pierwszy rzut oka, to nie tylko kolor, a i również niecodzienne umieszczenie silnika. Niecodzienne, bo w tylnej części pojazdu.

Pomysł jak i sam Rosomak zrodził się w centrum tuningowym BTR. Firma miała już na swoim koncie wiele sukcesów, dlatego budowa kolejnego prototypu stała się nowym wyzwaniem, a nie kopiowaniem projektów już istniejących. Nowatorskość rozwiązań na tamtejszym rynku sprawiła, że ten trophy-monster cieszy się na wschodzie dużym poważaniem.

Nadwozie:

Nadwozie zostało zbudowane na kształt kropli. Nie był to jedynie polot fantazji samych konstruktorów, ale również w takiej formie dostrzeżono i praktyczne korzyści. Dzięki tym kształtom Rosomak może osiągnąć maksymalną sztywność nadwozia, która jest niezwykle pożądana w pojazdach przeznaczonych do rajdów przeprawowych.

Szkielet jest konstrukcją przestrzenną, rurową, którą pokryto aluminiowymi płatami. Kolor nadwozia, na jaki zdecydował się konstruktor pojazdu, to jaskrawo zielony. Jak sam przyznaje, wybrał go przede wszystkim ze względów praktycznych – Rosomak jest dobrze widoczny zarówno na drodze jak i w terenie.

Zawieszenie:

Po długich i gorących sporach zdecydowano się na wykorzystanie części układu napędowego z dobrze znanego nam Pinzgauera. Mamy więc do czynienia z niezależnym zawieszeniem oraz dodatkowo ze zwolnicami. Klasyczne sprężyny śrubowe oraz amortyzatory teleskopowe z 2-osiowego Pinzgauera zostały zamienione na amortyzatory typu Airshock o skoku 10" amerykańskiej firmy ORI Strus. Jak podaje konstruktor, efektywny skok koła wynosi w tym przypadku 16".

Układ napędowy:

Auto napędza seryjny, 5-cylindrowy silnik Diesla produkcji Mercedesa o oznaczeniu OEM 605 i pojemności 2.5 l (podobny silnik mieliśmy okazję podziwiać u jednego z tegorocznych zwycięzców MT Series). Rosomak został stworzony przede wszystkim z myślą o rajdach przeprawowych. Dlatego o ile w Polsce prym wiodą silniki benzynowe, to na Ukrainie w większym poważaniu są samochody z silnikami wysokoprężnymi. Dużo wody, przepraw i krótkie szybkościówki – cechy charakterystyczne ukraińskich ekstremów – sprawiają, że moc nie jest najważniejsza. W ichniejszych rajdach nie liczą się cenne sekundy, ale sprawne dojechanie do mety po 6 dniach zmagań w najcięższym terenie. Dlatego moc Mercedesa OEM 605 starcza aż nadto (Rosomak jest zdolny rozwijać prędkość do 150 km/h).

Do pary z silnikiem dołączono manualną 5-stopniową skrzynię biegów również od Mercedesa. Z kolei skrzynia redukcyjna pochodzi od Pinzgauera.

Oddzielną uwagę należy poświęcić umiejscowieniu silnika, który – jak już wspomnieliśmy – usytuowany został z tyłu. Dzięki temu udało się osiągnąć równy rozkład masy pomiędzy obiema osiami – praktycznie 50/50.

Dyferencjały w Rosomaku są blokowane. A same blokady można włączać podczas jazdy.

Układ kierowniczy:

Układ kierowniczy, rodem zza wielkiej wody, również wart jest uwagi, gdyż jest on wyłącznie hydrauliczny (siłownik zamiast przekładni). W jego konstrukcji wykorzystano podzespoły znanej firmy PSC. Z punktu widzenia naszych, europejskich przepisów taki układ nie jest prawnie dozwolony w pojazdach szybkobieżnych.

Koła:

Rosomak podkuty został w skrajne opony TSL Booger w rozmiarze 39,5 cala z zębatym bieżnikiem. Na rajdach przeprawowych startuje w klasie TR3, którą w skrócie można określić jako "unlimited". Opony spoczywają na lekkich i wytrzymałych felgach z beadlockami Trail Ready, co umożliwia jazdę na niskim ciśnieniu, minimalizując ryzyko zsunięcia się opony.

Oświetlenie:

Z przodu na masce zainstalowano dwie ksenonowe lampy VisionX z rozproszoną wiązką światła. Po bokach na specjalnych wspornikach zamontowano dwa ksenonowe reflektory ze skupioną wiązką światła. Po pierwszym wyjeździe na rajd podjęto decyzję o uzupełnieniu dodatkowego oświetlenia w Rosomaku. I tak z przodu dodano również listwę LED.

Wyciągarki:

Użyto dwóch elektrycznych wyciągarek firmy ComeUp model Seal 9.5, 12V. Z polskiej perspektywy może wydawać się to nieco dziwne – stosunkowo umiarkowany uciąg i do tego z napędem elektrycznym. Jednak w przypadku naszych wschodnich sąsiadów jest to całkowicie normalne rozwiązanie. Pojazd jest konstruowany po to aby jeździć, a nie wisieć na linach podczas całego rajdu.

Projekt Rosomaka realizowany był od 3 lat. Do tej pory nikomu nie udało się powtórzyć podobnego sukcesu. Na najbardziej prestiżowych ukraińskich rajdach przeprawowych większość drużyn startujących tym monster-truckiem zajmuje miejsca na podium. "Większość" ponieważ w przeciągu tych kilku lat Rosomak zmienił już swojego właściciela. Sukces przyciąga...

Text i zdjęcia: Rostyslav Zhezhyk, Dorota Polak bushtaxi.pl

 

Inne zmoty:

  • GORĄCA PREMIERA: Ford F150 EVO Mirka Zapletala i Maćka Martona - drapieżca z Czech
    GORĄCA PREMIERA: Ford F150 EVO Mirka Zapletala i Maćka Martona - drapieżca z Czech

    Inżynier z Czech, Miroslav Zapletal, od lat imponuje niezależnością, szefując własnemu zespołowi rajdowemu i realizując kolejne autorskie projekty samochodów, które odniosły niemało sukcesów w świecie. Charakterystyczny Hummer H3 Evo przeszedł liczne ewolucje i zbudowany został w wielu egzemplarzach (dwa znajdują się w rękach polskich kierowców). Najwyższy czas na budowę jego następcy. Będzie nim Ford F150 EVO, o którego tajemnicach opowiedział nam Maciek Marton, etatowy pilot Mirka.

  • Suzuki Grand Vitara EBC, czyli SUV-em w błoto
    Suzuki Grand Vitara EBC, czyli SUV-em w błoto
    Kiedy to już trzeci Samuraj wyczerpał moje pokłady miłości i znalazł nowego właściciela pomyślałem, że nadszedł czas skończyć z ewolucją i zacząć rewolucję. Czas na niezależne zawieszenie!
  • Mercedes Klasy G 300 CDI Professional – profesjonalista w każdym calu
    Mercedes Klasy G 300 CDI Professional – profesjonalista w każdym calu

    Mówi się, że lepsze jest wrogiem dobrego. Ale jeśli byłaby to prawda, Robert Lewandowski mógłby już zaprzestać treningów, bo przecież dotarł na sam szczyt futbolowego świata. Podobnie jest z Mercedesem Klasy G (W461) w wersji Professional – na palcach jednej ręki można policzyć terenówki, które już w wersji fabrycznej dysponują tak ogromnym potencjałem off-roadowym. A jednak znaleźli się tacy, którzy postanowili uczynić Gelendę jeszcze doskonalszą, zamieniając ją w wyprawówkę będącą spełnieniem marzeń Phileasa Fogga.

  • Nowe życie weterana. Range Rover Classic pełen tajemnic
    Nowe życie weterana. Range Rover Classic pełen tajemnic

    Terenowy klasyk uzbrojony w dwie wyciągarki (w tym jedną mechaniczną!), 33-calowe koła, blokady Maxi Drive i profesjonalne zawieszenie Equipe? Podzespoły, z których posiadania dumna mogłaby być niejedna zmota, to rzadko spotykane wyposażenie w aucie budzącym szacunek z racji swego wieku i dostojeństwa. Czarny Range Rover Classic zbudowany przez krakowski Land Serwis skrywa tajemnice, które czynią go na wskroś wyjątkowym.

  • Porsche Cayenne T2 – porzucone dziecko z dużym potencjałem
    Porsche Cayenne T2 – porzucone dziecko z dużym potencjałem

    Produkowane od 2002 roku Porsche Cayenne od lat stanowi dla wielu zespołów konstruktorskich pokusę, by zamienić je w wysokiej klasy rajdówkę. Sportowa kariera SUV-a Porsche jest silnie związana z polską sceną off-roadową.

  • Toyota LandCruiser 4.2 (2003) Piotra Gadomskiego, czyli Landkrowa do jazdy gotowa
    Toyota LandCruiser 4.2 (2003) Piotra Gadomskiego, czyli Landkrowa do jazdy gotowa

    Tak na poważnie off-roadem zaczęli zajmować się niecałe dwa lata temu. Rafał Ciepły rozpoczął od podstaw budowę nowego auta, zaś Piotr Gadomski postanowił przekwalifikować się z kierowcy specjalizującego się w rajdach płaskich (m.in. występy na Rajdach Polski i Krakowskim) - w zawodnika, któremu niestraszne są dziury i wertepy. Dziś dysponują Landkrową - jednym z najlepiej przygotowanych samochodów w Polsce i pochwalić się mogą zdobyciem drugiego miejsca w prestiżowym Pucharze Polski OFF-ROAD PL Trophy 4x4.